Binalarda Isı Yalıtımın Önemi – Malzeme Seçimi – Resmi Açıklamalar

Tesisat yalıtımı, Boru hatları, Tanklar, metal Yüzeyler

Bir ısı yalıtım uygulamasında, yalıtım malzemesinin seçimi son derece önemli bir adımdır.

Çünkü malzeme seçimini yaparken iklim, ısı iletkenlik değeri, yangın güvenliği gibi kriterlerin göz önünde bulundurulması gerekir. Malzemesi yanlış seçilmiş yada yanlış uygulanmış bir yalıtımdanistenilen verimin alınamayacağı açıktır. Yalıtım malzemesi seçiminde dikkate alınması gereken başlıca hususlar aşağıda verilmiştir.

  • Şekil değiştirmeye, çatlamaya, basınca, çekmeye karşı dayanıklı ve uzun ömürlü olmalıdır.
  • Çürümeye, küflenmeye ve korozyona karşı dirençli olmalıdır.
  • Isı yalıtım malzemesi seçiminde en önemli özelliklerden biri de malzemenin ısı iletkenlik değeridir.
  • Isı yalıtım malzemesinin su geçirmezlik ve neme karşı direnç özellikleri uygun olmalıdır.
  • Isı yalıtım malzemesinin hangi yapı elemanında kullanılacağı maruz kalacağı etkiler açısından önemlidir.
  • Su buharı difüzyon direnç katsayısı (μ) değeri düşük olan yani su buharı geçirgenliği yüksek ısı yalıtım malzemeleri tercih edilmelidir.
  • Malzemenin tutuşması, alevi yayması, çıkardığı ısı, duman ve toksisite, “Yangın Güvenliği” açısından en önemli kriterlerdir ve bir bütün olarak ele alınmalıdır.Yukarıda bahsedilen özellikleri de göz önüne alıp ısı yalıtım malzemesi seçiminin ekonomik olması gerekir.

Binalarda enerjinin etkin kullanılmasını, israfın önlenmesini ve insan ve çevre sağlığının korunmasını sağlamak amacıyla enerji kimlik belgesi çıkartılmıştır. Bu belge binalara ait enerji tüketimi, enerji performansı, CO2 salınımı ve yalıtım özellikleri gibi önemli bilgiler içerir.
Yalıtım Malzemeleri ve önemi
2007 yılında yayınlanan “Enerji Verimliliği Kanunu” ve 2008 yılında yayınlanan “Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği” ile yeni yapılan binalar 1 Ocak 2011 tarihinden itibaren zorunlu olarak Enerji Kimlik Belgesi (EKB) almaya başladı. 5627 Sayılı Enerji Verimliliği Kanunu kapsamında çıkarılan kanuna göre yeni yapılan binaların iskân ruhsatı alabilmeleri için mutlaka enerji kimlik belgelerini almaları gerekir. Üstelik enerji kimlik belgesinde belirtilen enerji sınıfının en az C sınıfında olması ve binaların buna uyacak şekilde tasarlanması, planlarının yapılması ve inşa edilmesi gerekir. Aksi halde bu şartları taşımayan hiç bir binaya iskân ruhsatı verilmez. Hali hazırda şu an mevcut olan binalar için ise yeni binalarda olduğu gibi herhangi bir enerji sınıfı zorunluluğu bulunmamaktadır. 2 Mayıs 2017’de zorunlu olacak enerji kimlik belgesi zorunluluğu 1 Ocak 2020’ye ertelenmiştir.

Enerji kaynakları yakın gelecekte bitme noktasına gelebilir. Enerji kaynaklarının çok daha değerli hale geleceği göz ardı edilemez bir gerçektir. Türkiye enerji ihtiyacının önemli bir bölümünü ithal etmektedir. Bu durum ülkemizi enerji konusunda dışa bağımlı hale getirmiştir. Ülkemizde enerji tüketimi en çok binalarda gerçekleşmektedir. Konutlarda tüketilen enerjinin % 85’ inin ısıtma amaçlı kullanıldığı görülmektedir.

Konutlarda, enerji tasarrufuna yönelik önlemler alınması gerekir. Enerji tasarrufu için atılması gereken en önemli adım yalıtımdır. Ülkemizde yalıtım adına önemli çalışmalar yapılmış ve yönetmeliklerle zorunlu hale getirilmiştir. Isı yalıtım uygulamaları ile enerji daha verimli kullanılabilir. Ancak bazı kriterlere bağlı olarak elde edilen verim beklenenden daha az olabilir. Yalıtım malzemesinin seçimi, binaya uygulanış evresi ve yalıtım kalınlığının belirlenmesi verimlilik açısından çok büyük önem arz eder.
Yalıtım Malzemeleri Seçimi ve Önemi
Uygun ısı yalıtım kalınlıkları ile enerji kullanımı sınırlandırılabilir ve hedeflenen enerji tasarrufuna rahatlıkla ulaşılabilir. Yalıtım malzemesinin kalınlığı arttıkça, ısı kaybı azalmakta, enerji verimliliği artmaktadır. Diğer bir taraftan kalınlık arttıkça maliyet de artmaktadır. Çok kalın malzemeler kullanarak maliyeti yükseltmek de istenen bir durum değildir. O halde optimum yalıtım kalınlığı hedeflenmelidir. Çeşitli hesap yöntemleriyle optimum yalıtım malzemesi kalınlığı hesabı yapılabilmektedir.

Bu yöntemlere, derece-gün yöntemi ve ömür maliyet analizi yöntemi örnek verilebilir.TS 825 “ Binalarda Isı Yalıtım Kuralları” nda ülkemiz derece-gün sayılarına göre 4 bölgeye ayrılmıştır. 1. Bölge ısıtma adına en az enerji ihtiyacının olduğu illeri kapsarken, 4. Bölge ise en fazla enerji ihtiyacının olduğu illeri kapsamaktadır. Buradan,yalıtım yapılacak bölgenin iklim şartının ve ısıtma enerjisine olan ihtiyacının, yalıtım kalınlığını belirlerken önemli olduğu sonucuna varabiliriz. Isı yalıtım uygulaması binalara bilinçli bir şekilde yapılmalıdır. Ucuz ve yetersiz kalınlıkta yalıtım malzemeleri kullanılmamalıdır.

Yalıtım malzemesi türünü seçmek, yalıtımı doğru bir şekilde uygulamak ve optimum kalınlığı belirlemek verim ve tasarruf açısından çok önemlidir.

Optimum yalıtım kalınlığının belirlenmesi ve kalınlığın ısı yalıtımı üzerindeki etkisi ile alakalı yapılan çalışmalardan bazılarına yer verelim.
Yalıtım Malzemeleri Seçimi ve Önemi
Çomaklı ve Yüksel  Türkiye’nin soğuk illerinden 3 il (Erzurum, Kars, Erzincan) için optimum yalıtım kalınlıklarını belirlemiştir. Erzurum için optimum yalıtım kalınlığı (10,5 cm) uygulandığında tasarrufun yaklaşık12 $/m2 -yıl, Kars için optimum yalıtım kalınlığı (10,7 cm) uygulandığında tasarrufun yaklaşık 12,7 $/m2 -yıl, Erzincan için optimum yalıtım kalınlığı (8,5 cm) uygulandığında ise tasarrufun yaklaşık 8 $/m2 olabileceğini hesaplamıştır. Dombaycı vd.  yaptıkları çalışmada, Denizli ili için 2 farklı yalıtım malzemesi (EPS ve taş yünü) ve 5 farklı yakıt türü (Doğal gaz, kömür, elektrik, lpg ve fuel-oil) ile optimum yalıtım kalınlığı, geri dönüş süresi ve enerji tasarrufunu hesaplamışlardır. Optimum yalıtım kalınlığının seçildiği takdirde geri dönüş süresinin 1,43 yıl, tasarrufun ise alan başına 14.09$/m2 olduğunu tespit etmişlerdir. Türkiye’nin 4 farklı derece-gün bölgesinden 16 il için optimum yalıtım kalınlıklarını, enerji tasarruflarını ve geri ödeme sürelerini sırasıyla 0.02-0.17 m, %22-%79 ve 1,3-4,5 yıl değerleri arasında belirlemiştir.

Bu çalışmaları göz önüne aldığımızda optimum yalıtım kalınlığını belirlemenin tasarruf açısından çok önemli olduğu sonucuna ulaşırız.